De basis en het begin
Lin betekend vlas. Linnen betekent verwerkt vlas lin-in
In de masterclass Vlas op vrijdag 25 september of zaterdag 26 september 2026 van 14.00 – 17.00 uur neem ik je als textielexpert mee in de geschiedenis van vlas, linnen en textielkunst. Natuurlijk ga je ook zelf aan de slag met vlas; je krijgt van mij wat simpele spin- en weefoefeningen.
Ik zal ook wat vertellen over het vlas dat 6 kilometer van mijn studio groeit in het Buijtenland van Rhoon en over de herintroductie van dit duurzame gewas en de vlasteelt daar. Je gaat naar huis met een handgesponnen linnen draad, een klein weefwerkje en een zelf gedraaide vlaspop.
De prijs voor de masterclass is 65,- euro. Voorkennis is niet noodzakelijk.
Wil je dit bedrag liever gewoon overmaken stuur dan een mail: textielfabrique@gmail.com
De workshop vindt plaats bij Textielfabrique, Gouwstraat 56c, Rotterdam. Voor tickets klik op de datum naar keuze.
Achtergrond
Het gebruik van de vlasvezel is ouder dan de agrarische revolutie van de mens. Vlas groeide al in het wild in het paleolithicum en staat aan de wieg van de menselijke cultuur en technologische innovatie. Lin betekent vlas, en linnen (Lin-in) betekent verwerkt vlas.
Een bekende oude cultuur die faam verwierf met het telen en verwerken van vlas zijn de Egyptenaren, maar het oudste bewerkte vlas ooit is gevonden in een grot in Georgië. Wereldwijd zijn er talloze culturen die indrukwekkende dingen hebben gedaan met de linnenvezel.
Europa kent een hele lange en rijke traditie in het werken met linnen. Mijn geboortestad Haarlem werd door gevluchte damast- en linnenwevers uit Kortrijk en Antwerpen het internationale hart van de linnenindustrie, beroemd om haar bleekvelden en het weven van damast.
Het weven van linnen damast kent een rijke cultuurhistorische traditie in Noord-Europa (vooral in Frankrijk, België en Nederland). Daarnaast is de traditie van het linnendoek direct verweven met de Europese schilderkunst. Vanaf rond 1500 stapten schilders over op het schilderen op handgeweven linnendoek met abstracte patronen (zoals de oogjesbinding / birdseye en de diamantbinding). Verschillende van deze abstracte motieven droegen specifieke namen.
De namen en betekenissen van deze patronen verdwenen grotendeels door de industrialisatie. Dit geldt voor textiel wereldwijd: de conceptuele betekenissen die generatie op generatie via textiel werden doorgegeven, raakte langzaam op de achtergrond. Textiel heeft altijd een cruciale rol gespeeld in het overdragen van erfgoed, geschiedenis en onze verbinding met de natuur.
Vlas wordt nog steeds veel geteeld in Noord-Europa én in Nederland. Zelf werk ik met vlas dat op slechts 6 kilometer van mijn studio groeit. Ik teelde als steward van Het Linenproject ook met anderen een aantal jaren vlas met de hand.
Linum usitatissimum
Linnen is een extreem sterke, mooie, absorberende en glanzende vezel en een van de oudste gecultiveerde planten ter wereld. De vlasvezel en het linnen en damast dat ermee geproduceerd worden, hebben een ongelofelijk rijke historie. Vroeger was het de belangrijkste vezel voor al het textiel in Nederland: van kleding en huishoudelijk textiel tot zeildoek. Het kweken van vlas was een belangrijke bedrijfstak in grote delen van Noord-Europa.
De opkomst van geïmporteerde vezels zoals katoen en het gebruik van plastics in de textielindustrie gingen ten koste van veel van de technische toepassingen van linnen. De productie van linnen textiel verdween nagenoeg uit ons land en het vlas voor een groot deel van de akkers. Veel kennis en ambacht om met het gewas te werken ging verloren.
Als kunstenaar, ontwerper en textielexpert (zie link in bio) heb ik van 2020 tot en met 2024 als steward van The Linen Project zelf met anderen vlas geteeld en handmatig verwerkt. Sinds 2024 werk ik samen met partners Buijtenland van Rhoon (Linnen Beyond Fashion) en Van der Bilt zaden en vlas. Samen hebben we als doel om het vlas weer terug te brengen in de lokale textielketen.
Met deze basis-masterclass wil ik de komende jaren zoveel mogelijk geïnteresseerden onderwijzen, zodat er een nieuwe generatie van ontwerpers, gebruikers en experts ontstaat die de waarde van vlas waardeert och ermee kan werken.
Foto’s Jacqueline Fuijkschot
